Thái độ là tất cả

I. Triết lý đầu tư cốt lỗi

Diễn giải theo lời của Yogi Berra (huyền thoại bóng chày người Mỹ), đầu tư có 90% là yếu tố tâm lý, 10% còn lại là kỹ năng. Giữ được trạng thái cảm xúc đúng đắn là rất quan trọng vì đầu tư không phải là một môn khoa học chính xác. Cốt lõi của đầu tư là khả năng đưa ra quyết định hợp lý trong điều kiện bất định với thông tin không đầy đủ.

Quá trình đầu tư của chúng tôi bắt đầu bằng việc đặt ra những câu hỏi giúp bản thân chúng tôi có “tâm thế của nhà đầu tư”. Nghĩa là, chúng tôi tập trung suy nghĩ vào việc quyết định xem có nên đầu tư vào công ty đó hay không. Chúng tôi không cố gắng thực hiện một giao dịch mang tính đầu cơ trên thị trường chứng khoán. Những câu hỏi đầu tiên chúng tôi tự hỏi khi xem xét một cổ phiếu là: Chúng ta có muốn tham gia vào lĩnh vực kinh doanh này không? Nếu có, thì mức giá nào là hợp lý? Rất thường xuyên, các nhà đầu tư chỉ nhìn vào báo cáo tài chính của công ty, các hệ số tài chính, giá cổ phiếu và quên mất rằng đằng sau những con số đó là một doanh nghiệp với sản phẩm và con người thật. Bằng cách mua cổ phiếu, chúng ta đang thuê ban lãnh đạo của công ty điều hành doanh nghiệp cho mình. Chúng ta phải thực sự hiểu mô hình kinh doanh của công ty thì mới mua cổ phiếu, bất kể giá cổ phiếu rẻ đến mức nào.

Chúng tôi ưu tiên mua cổ phiếu của doanh nghiệp có doanh thu tăng trưởng ổn định, lợi nhuận dễ dự đoán và tạo ra dòng tiền tự do lành mạnh. Điều này đồng nghĩa với việc chúng tôi tránh các doanh nghiệp có tính chu kỳ cao. Doanh thu và lợi nhuận của những doanh nghiệp này rất khó đoán định, đồng thời đặc thù thâm dụng vốn lớn thường dẫn đến dòng tiền tự do thấp. Một câu hỏi khác mà chúng tôi tự đặt ra là: Liệu chúng tôi có cảm thấy thoải mái khi mua cổ phiếu đó nếu thị trường chứng khoán đóng cửa trong vài năm và chúng tôi không thể bán cổ phiếu? Câu hỏi này đề cập đến vấn đề lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp.

Vài tháng trước, tôi và cộng sự, Michael Conn, đã thảo luận về Hewlett Packard (NYSE: HPQ). Cổ phiếu đã bị bán tháo mạnh và trông có vẻ rẻ. Nhưng khi chúng tôi tự hỏi, “Liệu chúng ta có muốn nắm giữ cổ phiếu này trong nhiều năm nữa không?”, quyết định không nắm giữ HPQ trở nên rất rõ ràng. HP là một công ty lâu đời ,sản xuất các sản phẩm hàng hóa thông dụng với giá bán liên tục giảm (máy chủ và máy tính cá nhân). Đối thủ cạnh tranh chính của Hewlett Packard, là Dell, có cấu trúc chi phí thấp hơn nhiều (điều này rất quan trọng trong một ngành kinh doanh hàng hóa thông dụng) và đang nhắm vào “con gà đẻ trứng vàng” của HP: máy in. Trong hoàn bối cảnh giá bán sụt giảm và sự xuất hiện của một đối thủ cạnh tranh có chi phí thấp hơn, chúng tôi không thể thoải mái nắm giữ HP trong thời gian dài. Đó có thể là một giao dịch lướt sóng tốt, nhưng chúng tôi không phải là những nhà đầu cơ chuyên nghiệp.

II. Tận dụng biết động thị trường

Theo quan điểm của chúng tôi, đầu tư dài hạn không chỉ đơn thuần là nắm giữ cổ phiếu trong một khoảng thời gian “dài”. Đừng nhầm lẫn giữa nhà đầu tư với người sưu tầm cổ phiếu. Đầu tư dài hạn là một thái độ¹, một trạng thái tinh thần². Tính thanh khoản của thị trường chứng khoán thường thu hút nhà đầu tư trở thành nhà giao dịch. Chúng tôi không quá chú tâm đến những lời bàn tán thường ngày trên thị trường chứng khoán. Ngược lại, chúng tôi tìm kiếm những cơ hội được tạo ra từ những biến động.

Chúng tôi rất thích khi các nhà đầu tư đánh giá quá thấp một doanh nghiệp vì một sự cố ngắn hạn và tạo ra cơ hội mua vào hoặc trở nên quá lạc quan và đẩy giá cổ phiếu (của doanh nghiệp mà chúng tôi sở hữu) lên mức định giá phi lý, cho phép chúng tôi bán cổ phiếu cho người sẵn sàng trả giá cao hơn.

Chúng tôi cố gắng tìm kiếm những điểm kém hiệu quả của thị trường, vốn được tạo ra bởi sự khác biệt về thời gian đầu tư giữa chúng tôi và hầu hết các quỹ mở. Các quỹ mở (ngoại trừ một vài trường hợp) tập trung vào việc vượt trội hơn các quỹ khác (và các chỉ số tham chiếu) trong quý hiện tại. Dòng tiền vào và ra khỏi quỹ được thúc đẩy bởi hiệu suất quý gần nhất của quỹ. Vì vậy, một cổ phiếu làm giảm hiệu suất ngắn hạn sẽ bị bán tháo như một “gánh nặng”, mang lại cho chúng tôi cơ hội mua vào với giá rẻ.

Một ví dụ điển hình cho việc chúng tôi mua vào một công ty tốt khi giá cổ phiếu giảm nhẹ trong ngắn hạn là thương vụ chúng tôi mua cổ phiếu của công ty môi giới bảo hiểm AJ Gallagher (NYSE: AJG) năm 2003. Ban quản lý của AJG đã tận dụng điểm yếu của đối thủ cạnh tranh và tuyển dụng hơn một trăm nhân viên kinh doanh. Quyết định có tính toán đó đã làm sụt giảm biên lợi nhuận gộp và tăng trưởng thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) thấp hơn trong một năm rưỡi, chính xác là khoảng thời gian cần thiết để một nhân viên kinh doanh bắt đầu mang về lợi nhuận cho công ty. Ban lãnh đạo đã đưa ra quyết định có chủ ý là hy sinh EPS ngắn hạn để đổi lấy tăng trưởng dài hạn. Nền tảng cơ bản dài hạn của công ty được cải thiện, nhưng giá cổ phiếu lại giảm từ 35 xuống còn 25.

Mỗi năm chúng tôi xem xét khoảng hai chục cổ phiếu mới, nhưng rất ít trong số đó đáp ứng được các tiêu chí khắt khe của chúng tôi. Những công ty tốt mà chúng tôi tìm thấy nhưng cổ phiếu bị định giá quá cao sẽ được đưa vào danh sách theo dõi và kiên nhẫn chờ đợi cơ hội xuất hiện. Chúng tôi rất thích khi một công ty tốt gặp khó khăn, đó là lúc phân tích cơ bản của chúng tôi phát huy tác dụng. Nếu khó khăn đó chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, chúng tôi sẽ mua vào ngay lập tức.

1. Thái độ: Thể hiện cách bạn đối mặt với những biến động của thị trường. ↩︎
2. Trạng thái tinh thần: Nhấn mạnh vào sự tĩnh lặng, ổn định bên trong tâm trí người đầu tư. ↩︎

• Tham khảo một tờ báo hàng đầu ở Hoa Kỳ.