Làm thế nào để kiểm soát nỗi sợ hãi trong một thị trường đầy biến động

Các nhà khoa học đã chỉ ra cách loại bỏ nỗi sợ để danh mục đầu tư của bạn được bảo vệ.

I. Điều gì thực sự diễn ra trong tâm trí bạn khi danh mục đầu tư sụt giảm mạnh

Hạch hạnh nhân, một trong những trung tâm điều khiển nỗi sợ hãi trong não bộ, có thể phản ứng với các tác nhân gây khó chịu chỉ trong 12 mili giây, tức là nhanh gấp 25 lần so với thời gian chớp mắt. Các tế bào thần kinh này sẽ hoạt động khi một con chó dữ gầm gừ với bạn, một con nhện rơi xuống áo bạn hoặc chỉ số VNIndex lao đốc.

Thậm chí, chỉ cần đọc cụm từ “thị trường sụp đổ” thôi cũng có thể ngay lập tức làm nhịp tim và huyết áp của bạn tăng vọt, tuyến mồ hôi tiết ra nhiều hơn và cơ bắp của bạn căng cứng. Hormone gây căng thẳng sẽ tràn ngập trong máu. Mắt bạn sẽ mở to và lỗ mũi phồng lên, khiến bạn trở nên cực kỳ nhạy cảm với bất kỳ mối nguy hiểm nào khác. Tất cả những phản ứng này diễn ra một cách tự động, vô thức và nằm ngoài tầm kiểm soát. Bạn không thể trở thành một nhà đầu tư thông minh nếu, ngay cả khi bạn không nhận ra, bạn đang suy nghĩ bằng “nút hoảng loạn” trong não mình.

Thực tế cho thấy, vô số nhà đầu tư đã tháo chạy khỏi thị trường trong đợt sụt giảm kinh hoàng hồi tháng 10 năm 2002, kết quả là họ đã bỏ lỡ những khoản lợi nhuận khổng lồ từ năm 2003 đến năm 2007, khi cổ phiếu mang lại lợi nhuận 12,8% mỗi năm. Điều tương tự cũng có khả năng xảy ra với những người chọn cách “bỏ của chạy lấy người” trong bối cảnh thị trường đầy biến động như hiện nay.

II. Kỹ thuật tái cấu trúc nhận thức

May mắn thay, bạn có thể rèn luyện trí não để giữ bình tĩnh ngay cả khi thị trường bị bao trùm bởi sự hoảng loạn. Tôi đã dành một buổi chiều tại phòng thí nghiệm thần kinh học của Kevin Ochsner tại Đại học Columbia ở New York, để thực hành điều mà ông gọi là “tái cấu trúc nhận thức”.

Tôi ngồi trước máy tính và xem một loạt ảnh, trước mỗi bức ảnh sẽ hiện một trong hai từ: nhìn hoặc đánh giá lại . Từ “nhìn” gợi ý tôi phản ứng một cách tự nhiên mà không cố gắng thay đổi cảm xúc của mình. Từ “đánh giá lại ” cho tôi biết tôi nên chủ động diễn giải lại bức ảnh, dùng trí tưởng tượng để tạo ra một kịch bản khác, ít cảm xúc hơn, nhưng vẫn có thể tạo ra cùng một hình ảnh.

Bác sĩ Ochsner đã dặn tôi nên ăn trưa sớm và nhẹ nhàng, và tôi lập tức hiểu lý do: Tôi rùng mình khi nhìn thấy bàn tay của một người đàn ông mà hầu hết các ngón tay đã bị chặt đứt. Nhưng lời dặn dò của bác sĩ là phải xem xét lại, vì vậy tôi tự hỏi liệu hình ảnh này có phải là một cảnh quay trong phim kinh dị hay không. Thật kỳ diệu, ngay khi tôi tưởng tượng đó là một đạo cụ phim, phần thịt sống trông có vẻ hơi giống nhựa, và tôi thở phào nhẹ nhõm.

Nếu tôi có thể xua tan nỗi sợ máu bằng suy nghĩ, thì bạn cũng có thể bình tĩnh đối mặt với màu đỏ trên bảng giá chứng khoán. “Cảm xúc rất dễ thay đổi” và tiến sĩ Ochsner nói thêm “nhưng mọi người thường không nhận ra rằng họ có thể kiểm soát cảm xúc của mình nhiều đến mức nào.”

III. Một số cách để bạn có thể kiểm soát nỗi sợ hãi

Hãy xem xét lại. Hãy quên mức giá mà bạn đã mua cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ đó. Thay vào đó, hãy tưởng tượng đó là một món quà. Giờ đây, khi giá của nó rẻ hơn khoảng 20% ​​so với tháng 12, bạn nên trả lại món quà đó không? Hay bạn nên mua thêm vì nó đang được giảm giá? Nếu việc suy nghĩ lại theo cách này không làm bạn cảm thấy khá hơn, có lẽ bạn nên bán đi.

Hãy đặt mình vào vị trí của người khác. Hãy tưởng tượng rằng người khác cũng đã trải qua những tổn thất tương tự. Bạn hãy nghĩ đến những câu hỏi bạn có thể đặt ra để đưa ra lời khuyên cho người đó: Ngoài giá cả ra thì còn điều gì khác đã thay đổi? Lý do đầu tư ban đầu của bạn có còn hợp lý không?

Kiểm soát các tín hiệu kích thích . Ngay cả việc chứng kiến ​​nỗi đau của người khác, hay liếc nhìn vào đôi mắt sợ hãi của người khác, cũng có thể kích hoạt hạch hạnh nhân của bạn. Vì nỗi sợ có tính lây lan như bệnh cúm, hãy tự cách ly bản thân khỏi khỏi bất kỳ ai đang bị ám ảnh bởi những biến động nhất thời của chỉ số VNIndex. Hãy tránh xa máy tính hoặc tivi, tốt hơn hết, khi thị trường đóng cửa, hãy lên kế hoạch trước với bạn bè hoặc gia đình để tạm quên đi chuyện của cổ phiếu trong giờ giao dịch.

Hãy theo dõi cảm xúc của bạn . Điền vào chỗ trống trong câu này: “Hôm nay chỉ số VNIndex đóng cửa giảm [hoặc tăng] ___ điểm, và điều đó khiến tôi cảm thấy __________.” Cảm xúc của bạn không nên bị lệ thuộc vào hành động của hàng triệu người khác tạo nên con quái vật mà Benjamin Graham gọi là “Ngài thị trường”. Bạn không cần phải khổ sở chỉ vì “Ngài thị trường” đang khổ sở.

Cuối cùng, nếu thị trường đang mở cửa, danh mục đầu tư của bạn nên được đóng lại. Suy nghĩ kỹ trước khi quyết định bán, hãy để đến ngày hôm sau khi nỗi sợ của bạn có thể đã tan biến. Các nhà đầu tư thông minh hành động dựa trên sự kiên nhẫn và bản lĩnh, chứ không phải sự hoảng loạn.

– Tham khảo một tờ báo hàng đầu ở Hoa Kỳ