Đừng lo lắng nữa và hãy học cách yêu lấy chú gấu

• Bài viết lấy bối cảnh vào tháng 7 năm 2008 ở thị trường chứng khoán Hoa Kỳ.

Hãy tin lời Graham và Buffett, thị trường ảm đạm này là một món quà từ các vị thần tài chính.

I. Đầu tư dài hạn và thực tế khắc nghiệt

Khi bạn tin vào triết lý “đầu tư cổ phiếu dài hạn”, bạn có biết “dài hạn” có thể kéo dài đến mức nào không? Cách đây đúng 10 năm, chỉ số S&P 500 ở mức 1164 điểm, đến hôm thứ Sáu tuần vừa rồi chỉ số đóng cửa ở mức 1239 điểm. Tính ra, tỷ suất lợi nhuận bình quân hàng năm chỉ khoảng 0,63%. Với tỷ suất đó, bạn sẽ cần thêm 111 năm nữa để nhân đôi số tiền của mình trên thị trường chứng khoán.

Trong khi đó, hầu hết Phố Wall đều tuyên bố rằng thị trường chứng khoán đã chính thức bước vào giai đoạn thị trường gấu khi chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm 20% so với mức đỉnh lịch sử hồi tháng 10 năm ngoái. Tôi cho rằng đó là điều vô lý. Thực tế, chúng ta đã ở trong thị trường gấu nhiều năm rồi, chỉ số Dow Jones đầu năm 2000 cao hơn gần 600 điểm so với hiện nay. Thế còn mức lợi nhuận 10% hàng năm mà người ta vẫn hay nói chứng khoán Mỹ mang lại gần như chắc chắn thì sao? Theo Morningstar, để kiếm được lợi nhuận dài hạn 10%, bạn phải mua từ ít nhất 19 năm trước và nắm giữ cho đến tận bây giờ.

II. Tại sao nhà đầu tư nên mong chờ giá giảm?

Liệu mọi chuyện có thể tồi tệ hơn nữa không? Tôi không biết, nhưng tôi là người lạc quan nên tôi thực sự hy vọng mọi thứ sẽ tệ hơn. Với một nhà đầu tư thông minh, chẳng có điều gì khác đáng để thỏa mãn hơn thế.

Tháng 5 vừa qua, tại đại hội thường niên của Berkshire Hathaway , Warren Buffett đã tóm gọn ý nghĩa của việc trở thành một nhà đầu tư thông minh chỉ trong hai câu đã khiến mọi người gây kinh ngạc: “Nếu một cổ phiếu [tôi đang sở hữu] giảm 50%, tôi sẽ rất mong chờ điều đó. Trên thực tế, tôi sẽ sẵn lòng trả cho bạn một khoản tiền đáng kể nếu bạn có thể cho tôi cơ hội để toàn bộ cổ phiếu của tôi giảm 50% trong tháng tới.” Vì biết rằng mình đang sở hữu những doanh nghiệp tốt, ông Buffett muốn giá cổ phiếu giảm chứ không tăng, để ông có thể mua thêm nhiều cổ phiếu hơn với giá rẻ trước khi thị trường phục hồi.

Trong giai đoạn thị trường gấu kéo dài, từ năm 1969 đến năm 1982, cổ phiếu chỉ tăng bình quân 5,6% mỗi năm; sau khi trừ đi lạm phát, thực tế các nhà đầu tư mất hơn 2% mỗi năm. Sự tàn phá của thị trường gấu đã khiến cổ phiếu trở nên rẻ đến mức trong 18 năm tiếp theo, chúng tăng 18,5% mỗi năm, đủ để biến 10.000 đô la thành hơn 200.000 đô la.

Những người đã rút 39 tỷ đô la khỏi các quỹ cổ phiếu Mỹ và 6 tỷ đô la khỏi các quỹ ETF trong năm nay không hiểu điều này. Nhưng nếu bạn vẫn đang trong giai đoạn tích lũy và đầu tư, thị trường gấu là một món quà từ các vị thần tài chính và nó càng kéo dài, bạn càng có lợi. Thay vì chạy trốn khỏi thị trường gấu, bạn nên đón nhận nó.

III. Kẻ thù lớn nhất chính là bản thân chúng ta

Chuyên mục mới này lấy tên từ cuốn sách kinh điển của Benjamin Graham, người đã viết rằng “vấn đề chính của nhà đầu tư – và thậm chí là kẻ thù tồi tệ nhất của họ – rất có thể chính là bản thân họ.” Tôi hy vọng sẽ giúp bạn hiểu được thị trường hỗn loạn ngoài kia, và cả kẻ thù nguy hiểm hơn nữa nằm ngay trong chính bản thân bạn. Bởi vì, như ông Buffett cũng đã chỉ ra, đầu tư cũng giống như ăn kiêng: đơn giản, nhưng không hề dễ dàng. Ai cũng biết cần phải làm gì để giảm cân. (Ăn ít hơn, tập thể dục nhiều hơn.) Chẳng có gì đơn giản hơn thế, nhưng lại khó khăn hơn trong một thế giới đầy ắp bánh sô cô la và đồ ăn vặt.

Tương tự, đầu tư cũng khá đơn giản: đa dạng hóa, mua và nắm giữ, giữ chi phí thấp. Đơn giản nhưng lại không dễ dàng trong một thị trường đầy rẫy các công ty chứng khoán có chi phí giao dịch thấp (hoặc miễn phí), các quỹ hứa hẹn biến thua lỗ thành lợi nhuận, và các chuyên gia trên truyền thông la hét đưa ra khuyến nghị mua bán như thể họ đang ngồi trên đống lửa. Bí quyết thực sự để trở thành một nhà đầu tư thông minh là tăng cường khả năng tự kiểm soát của bản thân.

Vì vậy, trong chuyên mục này, tôi sẽ cố gắng kết hợp những bài học quý giá từ Graham với những hiểu biết mới nhất về ​​tâm lý học, khoa học thần kinh và kinh tế học hành vi. Kết quả, tôi hy vọng, sẽ là những lời khuyên thiết thực có thể giúp bạn gia tăng khả năng đạt được mục tiêu tài chính của mình.

IV. Hiện tượng Hormesis

Hiện tại, hãy ghi nhớ điều này: Điều gì không giết được nhà đầu tư sẽ làm cho họ mạnh mẽ hơn. Các nhà sinh học đã chứng minh rằng liều lượng chất độc cực nhỏ thực sự có thể làm cho các sinh vật (bao gồm cả con người) khỏe mạnh hơn, một hiện tượng được gọi là hormesis. Tôi không khuyên bạn cho thêm xyanua vào thức ăn.

Nhưng những phát hiện về hiện tượng hormesis nhắc nhở chúng ta rằng các nhà đầu tư kiên nhẫn – theo đúng nghĩa đen, những người có thể chịu đựng được nỗi đau của thị trường gấu như giảm thêm 1% mỗi ngày – cuối cùng sẽ chiến thắng, bằng cách kiên nhẫn tích lũy ngày càng nhiều cổ phiếu với mức giá ngày càng rẻ hơn. Tương truyền rằng vị vua Mithridates của Pontus thời cổ đại đã tự tạo cho mình khả năng miễn nhiễm với chất độc bằng cách liên tục dùng liều lượng tăng dần, một câu chuyện được nhà thơ AE Housman kể lại:

Họ bỏ thạch tín vào thịt của ông ta và kinh hãi nhìn ông ta ăn;

Họ đổ strychnine vào chén của ông ta và run rẩy nhìn ông ta uống cạn…

Tôi kể lại câu chuyện mà tôi đã nghe kể. Mithridates, ông ta chết khi về già.

– Tham khảo một tờ báo hàng đầu ở Hoa Kỳ